Over natuur en de stad

door Han van Hulzen

Waarom vallen de bladeren vroeg dit jaar? september 17, 2014

Filed under: Stadsnatuur — Han van Hulzen @ 9:01 am
Tags: , , ,
Vroege bladval op de Heemraadssingel

Vroege bladval op de Heemraadssingel

 

Terwijl de zomer zich nog even van zijn beste kant laat zien, beginnen veel bladeren al te verkleuren en zelfs af te vallen. Onze zomerbeleving wordt wreed verstoord, maar waarom eigenlijk?
Als je dag en nacht buiten staat moet je goed voorbereid zijn op wendingen van de natuur. Planten laten zich niet om de tuin leiden door een paar heerlijke zomerse dagen in september. In hun oergeheugen zijn alle tekenen die een ander seizoen aankondigen in graniet gebeiteld. Het klimaat kan schommelen, maar seizoenen komen en gaan op onze breedtegraad, daar kan gelukkig geen mens aan tornen.
Onze grootste planten, de bomen, vallen het meest op in hun seizoensaanpassingen. Ook met de zachtste zolen lopen we nu begin september al krakend door de bladerbruin gekleurde Lindelaan. Waarom vallen bladeren eigenlijk en waarom nu al, een paar weken eerder dan andere jaren?

Het draait allemaal om water. Om te kunnen ademen, koolzuurgas binnen laten en zuurstof er uit, staan de huidmondjes in een blad overdag wijd open. Hierdoor verdampt er ook water dat door opname van wortels steeds wordt aangevuld. Dit proces houdt een continue sapstroom op gang. De wortels duwen het water omhoog en het verdampen zorgt voor trekkracht. Essentieel is, dat de waterdruppels elkaar krachtig vasthouden, cohesie. Dit is als het ware de bloedsomloop van een boom, het transport systeem van mineralen, hormonen, aminozuren, noem maar op. Op een hete zomernamiddag in een stil bos hoor je soms een zacht getik. Dat zijn de door hitte brekende waterkolommen van de houtvaten. Maar de wortel duwt rustig door en het komt weer goed.
Er zijn planten die uit kunnen drogen en na een regenbui weer tot leven komen zoals de Valse roos van Jerigo, maar die zijn zeldzaam. Uitdrogen betekend onherroepelijk sterven bij de meeste planten.
Als plant kun je nog van alles doen om extreme verdamping tegen te gaan zoals haren of was op je bladeren. Sommige planten kunnen hun bladeren nog laten krullen of in een gunstige richting draaien. Maar, als de wortels stoppen met pompen zoals wanneer het te koud wordt, dan kun je maar beter goed voorbereid zijn. Bomen zien als het ware de winter aan komen door de teruglopende daglengte. Als de temperatuur ineens sterk terugvalt in de nazomer is dit een extra impuls voor bomen, dan komt het hele hormonencircus in actie. Als het mee zit worden er nog wat voedingsstoffen gered en er vormt zich een kurklaagje tussen blad en steel. Bij vrieskou moet je als boom je waterverspillende bladeren kwijt zijn, dat is de enige optie.
Door al ons menselijk gemier is de winter nu soms iets lauwer en zet de lente soms wat vroeger in, en regent het wat meer in de zomer. Dit jaar begon de lente vroeg en was het koud in Augustus. Dit heeft waarschijnlijk de hele seizoenscyclus voor het plantenbrein wat vervroegd. De natuur is gelukkig niet helemaal voorspelbaar.

Advertenties
 

One Response to “Waarom vallen de bladeren vroeg dit jaar?”

  1. Caroline Reijn Says:

    Hallo Han, Hoe gaat het? Dit is weer interessant; de wonderen der natuur! Hartelijke groet Caroline Date: Wed, 17 Sep 2014 09:01:39 +0000 To: c.reijn@live.nl


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s